9 Vernieuwen door te verduurzamen

Het lerend vermogen en de ruimte voor innovatie geven Gorinchem de tools om de uitdagingen op het gebied van klimaatverandering en de overgang naar schonere energie aan te gaan. Gorinchem loopt daardoor voorop in het realiseren van internationale klimaatdoelen. Het kenniscentrum Duurzaamheid (winnend idee Stadmakers event GO2032) heeft hierin en inspirerende en aanjagende rol.
Via lokale en regionale initiatieven (zoals coöperaties) werken bewoners, ondernemers en andere partijen samen om het energiegebruik terug te dringen en tegelijkertijd alternatieve energiebronnen als wind, zon, water en aardwarmte te benutten. Een groot deel van onze woningen is in 2032 afgekoppeld van het aardgas en aangesloten op een warmtenet of andere duurzame energiebronnen.
Inwoners, bedrijven en gemeente zorgen er samen voor dat Gorinchem in 2032 één van de natuurlijkste, groenste steden van Nederland is. Woningen zijn verduurzaamd, tuinen zijn ontsteend en stadsnatuur krijgt de ruimte. Zo brengen we het natuurlijk milieu zo veel mogelijk binnen onze stad. Niemand kijkt meer op van elektrisch en zelfrijdende voertuigen in de straten van het centrum. Goede parkeergelegenheid en overstapmogelijkheden aan de rand van de binnenstad zijn de link naar het omliggende wegennet en openbaar vervoer verbindingen.

Duurzaamheid
Door het raad-brede akkoord van 2016 kon in juni 2017 het Beleidsplan duurzaamheid worden vastgesteld. Het Beleidsplan duurzaamheid bevat een aantal uitvoeringsactiviteiten in het kader van de thema’s energie, biodiversiteit en gemeentelijk handelen. Vanaf 2018 wordt gewerkt aan de uitvoering van het Beleidsplan duurzaamheid. Zelf geeft de gemeente het goede voorbeeld door het verduurzamen van de eigen organisatie. Zo worden gemeentelijke gebouwen van zonnecollectoren voorzien en wordt in samenwerking met marktpartijen onderzocht, of de veerponten van de veerdienst Riveer in de toekomst elektrisch worden aangedreven. De gemeente stimuleert en faciliteert de Gorcumse burgers en bedrijven bij de energietransitie naar (uiteindelijk) energie neutrale stad en bij de transitie richting circulaire economie (o.a. scheiding van afvalstoffen).

In het kader van de energietransitie is in 2018 achter de zuivering aan de Griendweg door waterschap Rivierenland een energiepark gerealiseerd. Met de gewonnen energie wordt de zuiveringsinstallatie energieneutraal gemaakt en worden in Hoog Dalem woningen van duurzame energie voorzien. Stadsbelang wil bevorderen dat de gemeente Gorinchem de komende jaren in het kader van het Klimaatakkoord van Parijs meer ambities aan de dag legt en grotere bijdragen levert aan het verminderen van de CO2-uitstoot. Nadrukkelijk wordt samengewerkt met het waterschap Rivierenland op de thema’s water en duurzaamheid, teneinde gezamenlijk bij te dragen aan de koers Klimaatadaptatie.

Groene stad is gezonde stad
Gorinchem is een groene stad met een overvloed aan bomen. Niet alleen in de diverse parken, langs de stadswallen, langs de oevers van singels, maar ook langs de vele straten met bomen. Het groen geeft mede kleur aan de stad en biedt met lommerrijke plekken bescherming tijdens hete zomerdagen. De parken en lanen en de voor Gorinchem kenmerkende singels en sloten geven de stad een aantrekkelijk groen gezicht, dat ook woonruimte biedt voor talrijke stedelijke flora en fauna. Gorinchem wil steeds meer een aantrekkelijke stad zijn. De inrichting van de openbare ruimte, met bomen als belangrijke succesfactor, levert daaraan een belangrijke bijdrage. Bomen geven kleur aan de stad en dragen bij aan een gezonde en natuurlijke leefomgeving. Groen draagt bij aan verlaging van temperatuur in de stad en zuivert vervuilde lucht. Bomen zijn onmisbaar in een duurzame stad. Gorinchem streeft een hogere kwaliteit, eenduidigheid en herkenbaarheid van de openbare ruimte na. In het verleden waren tuinen overigens natuurlijker, dan tegenwoordig. Tegenwoordig wordt de tuin vaak vol gelegd met bestrating en is de diversiteit aan planten vervangen door steeds dezelfde soorten die in elke tuin constant terugkomen.
Stadsbelang wil dat burgers van Gorinchem gestimuleerd worden om erfverharding, waar mogelijk, uit tuinen te verbannen. Hiermee wordt een bijdrage geleverd aan het verminderen van wateroverlast door (onder meer) piekbuien. Verder zet Stadsbelang in op het verder ‘vergroenen’ van wijken door het aanplanten van extra bomen en struiken en goed onderhouden groen.

Onderhoud bestrating en groen
Een aantrekkelijke stad is ook een stad waar het onderhoud aan bestratingen en groen op het juiste (kwaliteits)niveau wordt uitgevoerd. Hoewel er in de afgelopen raadsperiode, op initiatief van Stadsbelang, meer geld is vrijgemaakt voor onkruidbestrijding op verhard oppervlak, waaronder verkeersheuvels, valt te constateren dat er op dit gebied nog een wereld te winnen is. Het moet de komende jaren, wat Stadsbelang betreft, dan ook (nog) beter. Daarbij is er ook bijzondere aandacht voor het opschietend (on)kruid op en aan de voet van het talud Buiten de Waterpoort nabij de aanlegsteigers van de veerdienst tot aan de Merwede. De daar aanwezige vegetatie is niet alleen ontsierend voor het water front, maar belemmerd met name in de zomerdag ook het zicht op de rivier richting Woudrichem en Loevestein en doet daarmee afbreuk aan de promotie van onze stad.

Naast het bestrijden van onkruiden op verhard oppervlak wordt, wat Stadsbelang aangaat, ook het groenonderhoud in zijn algemeenheid (nog) niet op het gewenste kwaliteitsniveau uitgevoerd. Bijzondere aandacht verdienen niet alleen de middenbermen van de belangrijkste invalsroutes Banneweg en Newtonweg, maar bijvoorbeeld ook de stadswallen en oevers en bermen langs sloten en singels. De belangrijke invalsroutes en zeker ook de stadswallen, zijn een visitekaartje van onze stad. Wie zijn stad daadwerkelijk wil promoten, dient er ook voor te zorgen, dat een en ander er spic & span bijligt.

Ook kan op tal van plaatsen in de binnenstad en in de buitenwijken het onderhoud aan bestratingen als onvoldoende worden gekwalificeerd. Tegels en straatklinkers liggen niet zelden schots en scheef. Vaak veroorzaakt door boomwortels die als gevolg van bodemdaling de bestratingen/betegeling omhoog drukken. Achterstallig onderhoud aan bestratingen etc. moet in de komende raadsperiode worden ingehaald. Slechte bestratingen vormen niet alleen een probleem voor de toegankelijkheid, maar (kunnen) ook leiden tot gevaarlijke situaties en ongevallen. In het verleden is er wat betreft onderhoud van de openbare ruimte een beleidskader (‘VBOR Schoon en Heel’) vastgesteld, waarin er is gekozen voor gebiedsdifferentiatie, waardoor -via “maatwerk”-(lees bezuinigingen), verschillende kwaliteitsniveaus zijn vastgesteld. Deze verschillen dus per gebied/woonwijk en variëren van exclusief, bijzonder niveau, plus niveau tot standaard niveau. Stadsbelang zet zich in voor herziening van dit beleidskader, acceptabeler kwaliteitsniveaus, het snel wegwerken van bijzondere knelpunten en het versneld uitvoeren van achterstallig onderhoud.